Trong chuyến công tác tới Đà Nẵng hồi tháng 8, cô bạn tôi (làm việc ở Bộ Thông tin-Truyền thông) và tôi hẹn gặp nhau trước giờ bạn quay ra Hà Nội. Trước đó, bạn dự kiến dành 2 tiếng buổi sáng đi chợ Hàn tậu quà về cho người thân, bạn bè. Tôi “tư vấn” cho bạn chọn 1 số vật dụng như tôm, mực khô, ớt xanh, hạt sen… tới 2 giờ chiều, bạn gọi điện cho tôi, bảo “Tớ sắm hết chợ Hàn rồi. Chỉ còn 30 phút nữa nên ra sân bay. Hẹn gặp cậu lần khác vậy” và rối rít xin lỗi. Mỗi lần muốn sắm gì ở chợ Hàn, kể cả quà cho bạn bè để gửi ra Hà Nội, tôi chỉ bắt buộc rộng rãi lắm là 30 phút. Vậy cô bạn tôi chọn tậu mẫu gì mà mất tới 4 tiếng ở đó? Thử khiến khách du lịch mới biết chợ Hàn, chợ Cồn là “thiên đường chọn sắm” cho người nhà cũng như khách ở xa đến. Vào chợ tìm món khoái khẩu Mấy chị con gái hàng mắm Dì Cẩn (lô 108) tại chợ Hàn thấy tôi là nhận mặt khách quen ngay. Cũng bởi mấy năm nay lui đến sắm mắm thường xuyên, thứ nữa mấy chị nhớ hoài là ngày tôi làm cô dâu, sau tiệc đãi khách ở nhà hàng, trút bộ đồ cô dâu ra, bông hoa còn dính trên mái tóc, hai vợ chồng ra chợ đóng gói mấy thùng mắm cá cơm khiến quà cho nhà ngoại ở Quảng Trị và nhà nội tận Thái Bình. gần 50 năm sở hữu mặt ở chợ Hàn, phương pháp đây 3 tuần, mắm Dì Cẩn “lột xác”, khiến cho mới mình bằng máy đóng màng nhôm miệng hũ mắm, không gây mùi và tiện dụng hơn trong việc khiến cho quà biếu. Trên thân của chai mắm nêm in chữ nổi tên nhãn hàng Dì Cẩn, đây là mặt hàng bán chạy nhất trong số các sản phẩm mắm tôm, mắm ruốc, mắm dưa, mắm cơm thu, tương ớt, nước mắm… của quầy hàng này. Trên nắp chai của các sản phẩm, cuộn băng dính quấn hũ mắm hiện nay cũng in tên nhãn hiệu. Chị Trương Thị Thanh Minh, con gái bà Cẩn, được giao quản lý quầy hàng ở chợ Hàn sắp 20 năm nay, cho biết khi quyết định đầu tư máy đóng màng nhôm là các chị tưởng tượng việc bảo vệ sản phẩm của mình đúng tiêu chuẩn chất lượng, đồng nghĩa với bảo vệ người tiêu dùng trước các sản phẩm giả tên nhãn hiệu, quá trình vận chuyển cũng dễ dàng hơn mà ko lo mắm bị đổ, bốc mùi… quanh đó hàng mắm Dì Cẩn là quầy mắm Nhứt Hoàng (chị Bé) (lô 103). Hai quầy mắm ở cạnh nhau, khách đông như nhau nhưng chưa bao giờ có hiện tượng giành khách. Bởi, người thích ăn mắm mang khẩu vị của dân bản địa hay tậu mắm làm cho quà cho người xứ Bắc, sẽ mua mắm Dì Cẩn; còn giả dụ khiến cho quà cho người miền Nam sẽ tậu mắm Nhứt Hoàng. Mỗi quầy mắm theo phương pháp gia truyền sẽ với bí quyết pha chế riêng biệt. Thực khách cứ vậy mà lựa sắm. Hai mươi năm bán gia vị ở chợ Hàn, chị Tô Thị sắm (lô 132) vẫn trung thành với những mặt hàng hành, tỏi, tiêu, ớt, hạt sen. Mấy năm nay khách hàng chuộng rong biển, chị bán thêm rong biển khô. Hành, tỏi xuất phát từ Lý Sơn, vậy thì hiển nhiên bao bì khi đóng gói chị ghi nguồn hàng ở Quảng Ngãi. Sen thì lấy ở Huế và Hội An. Rong biển, ớt xanh tại Đà Nẵng. hầu hết bao bì đóng gói có đính kèm tên Hùng-Tìm, số điện thoại… Chị bảo, mấy năm nay bao bì sản phẩm đều nên sở hữu tên mang tuổi, đóng gói phong cách khách mới tậu và họ cũng biết căn nguyên nguồn hàng mới yên tâm, khiến ăn lâu dài được. Vào chợ Hàn hay chợ Cồn, dạo qua những gian hàng thực phẩm, bán những mặt hàng đặc sản khô, chỉ mang cách trưng bày phong cách thôi đã dễ dàng thu hút khách. những cái cá tẩm, cá khô, mực khô; những con cá ngựa, sao biển khô được người bán hàng cất trong hũ thủy tinh lớn hay đóng gói treo tòng teng. Hàng hóa phong phú vậy, người bán hàng nào cũng nở nụ cười tươi, chào mời hết lòng, nếu ko thích quầy hàng này, bạn đi sang quầy khác cũng ko sao. nhiều lần tôi bắt gặp cảnh quý khách ở quầy này nhưng ko với món hàng đúng ý, thì chủ quầy sẽ sang hàng khác lấy đồ vật khách phải về bán giúp. Đặc sản ba miền đều sở hữu mặt ở đa dạng chợ của Đà Nẵng là điều làm cho nên sự hấp dẫn và lôi kéo khách gần xa. Chị Trần Thị Bạch Yến, quầy hàng Thuận Yến (lô 52 chợ Hàn) không nhớ quầy của mình mang bao nhiêu món hàng đặc sản. Và sẵn vùng biển Đà Nẵng phân phối đủ hầu hết mặt hàng hải sản phong phú, hàng tươi sống, hàng khô đã sẵn; 2 năm trước tiểu thương nghĩ ra món mực rim me và đặt cho ngư dân những phường ven biển làm, đóng gói, xuất phát, thành phần, hạn tiêu dùng đều ghi rõ trên nhãn mác, một năm trở lại đây họ lại đặt tiếp món ghẹ sữa. Dù mua hàng về làm cho món ăn hay quà biếu, thì khi bước chân vào chợ Hàn và chợ Cồn, hai chợ trung tâm của chả bò Đà Nẵng, được thành phố xác định là chợ với đủ những yếu tố chuyên dụng cho khách du lịch, thì những món hàng thừa sức níu chân du khách, nhắc cả người khó tính nhất. Giờ thì tôi đã hiểu vì sao bạn tôi bảo “mua hết chợ Hàn rồi”. chuyên dụng cho du khách thấp hơn nữa Cơ sở hạ tầng sẵn sàng, các người bán hàng thân thiện, hàng trăm mặt hàng đặc sản địa phương và ba miền có mặt, khách du lịch cũng đã từng biết đến chợ Hàn và chợ Cồn, vậy khiến thế nào để hoạt động đưa khách tới với chợ mạnh hơn nữa? Bà Nguyễn Thị Thanh Vân, quyền Trưởng ban quản lý chợ Hàn, cho biết mang khoảng 100/800 quầy hàng chủ yếu là hàng lưu niệm và thực phẩm khoa học dùng cho khách du lịch. Bà con tiểu thương rất ý thức về việc này nên ra sức xây dựng hình ảnh của chính mình, đúng theo tiêu chí văn minh thương mại: ko chèo kéo, ko nhắc thách sở hữu giá thành “trên trời”, với thái độ dùng cho lịch sự. Trong 10 năm, đặc thù là 4 năm trở lại đây, đây là vấn đề “sống còn” của các chợ. Bà Thanh Vân cho rằng việc xây dựng hình ảnh đã khó, mà giữ nó còn khó hơn, vì vậy đề nghị những tiểu thương bắt buộc phấn đấu, để vấn đề văn minh trong dùng cho khách đi vào thực chất. Trước đây chỉ với 16 quầy tham gia chương trình Cẩm nang du lịch, và bây giờ sở hữu 28 quầy tham gia chương trình du lịch mùa thấp điểm, giảm giá 5-10% trên mỗi sản phẩm. Hiện chợ Hàn đang xây dựng trang web chohandanang.com, đẩy mạnh hơn nữa việc giới thiệu hình ảnh mình cho du khách gần xa. các ngày này, du khách lúc tới sân bay Đà Nẵng sẽ được nhận các tờ giới thiệu quầy hàng, các mặt hàng của 10 hộ bán hàng kỹ thuật phẩm, đặc sản tại chợ Cồn. Ông Nguyễn Đình Sáu, Trưởng ban quản lý chợ Cồn cho biết trong điều kiện hiện nay, chỉ có 50 hộ/2.000 hộ marketing tại chợ tham gia vào chương trình phục vụ du lịch, dọc tuyến đường nội bộ phía đường Hùng Vương. Chợ Cồn đã chuẩn bị sẵn mặt bằng hơn 2.000m2 làm chỗ đậu ô-tô, bố trí lại bãi xe thồ, chỉ từ tháng 5 đến nay, bà con tiểu thương ghi nhận lượng khách mua sắm lúc đi du lịch nâng cao lên. tới chợ Hàn hay chợ Cồn hiện nay, nghe tiểu thương đề cập tiếng Anh với khách quốc tế là chuyện thường rồi, mấy năm nay bà con thuê hoặc tự học tiếng Trung để trò chuyện có khách Trung Quốc. Chị Nguyễn Thị Trung (lô một Hùng Vương, chợ Cồn) cười bảo rằng, tiếng Anh chị biết kể lâu rồi, hai năm qua khách Trung Quốc đông, chị sắm hẳn một cuốn sách giao tiếp tiếng Trung về học, “đủ để đề cập sở hữu khách về quầy hàng của mình em ạ”. nhiều tiểu thương phản ánh tình trạng 1 số hướng dẫn viên du lịch và tài xế taxi khi dẫn khách đến các quầy ở chợ Hàn đã đòi phí hoa hồng dẫn khách, điều này khiến tiểu thương “khó xử” do những mặt hàng bắt buộc bán theo giá niêm yết, nay “đội” thêm giá tiền bán hàng. Vấn đề này ban quản lý chợ đã từng báo cáo lên Sở Công thương nhưng chưa được giải quyết. Và không chỉ Sở Công thương, Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch mà cả Hiệp hội Taxi phải ngồi lại với nhau, tậu tiếng nói chung, để ko làm cho hình ảnh của thành phố du lịch như Đà Nẵng bị méo mó bởi tiện dụng của cá nhân một số người. Ở chợ Cồn, Ban quản lý chợ cấm hầu hết những người lái xe xích lô du lịch vào chợ khi chở khách đến đây.